Leven in Deurne: toen en nu
In 100 jaar tijd is het dagelijks leven in Deurne flink veranderd. De groei van de bevolking, nieuwe voorzieningen en veranderingen in wonen, werken en vervoer hebben het dorp en de kerkdorpen een heel ander gezicht gegeven.
Groei en bewoning
Op 1 januari 1926 telde de nieuw gevormde gemeente Deurne 10.047 inwoners. Daarvan kwamen 783 inwoners uit de voormalige gemeente Vlierden. Aan het einde van dat jaar was het inwonertal gestegen tot 10.192, een groei van bijna 1,5 procent. Tegenwoordig ligt die groei een stuk lager, op minder dan 0,2 procent per jaar.
Niet alleen het aantal inwoners veranderde, ook de samenstelling van de huishoudens zag er heel anders uit. 100 jaar geleden woonden gemiddeld 6 mensen in één woning. In 2026 zijn dat er nog geen 2 per adres.
Al voor de Tweede Wereldoorlog breidde Deurne zich uit. In de loop van de jaren ontstonden achtereenvolgens nieuwe woonwijken, zoals Houtenhoek, Koolhof, Heiakker en Rijtse Vennen.

Van olielamp naar zonnepanelen
Elektriciteit was 100 jaar geleden nog lang niet vanzelfsprekend. Van de 1.774 woningen die Deurne in 1926 telde, waren er maar 705 aangesloten op het elektriciteitsnet. In veel huiskamers brandde daarom nog een olielamp. Pas na de Tweede Wereldoorlog werden ook de laatste woningen in de gemeente op het elektriciteitsnet aangesloten
Turf en steenkool waren in 1926 de belangrijkste brandstoffen. Steenkool werd steeds vaker gebruikt om de kachel in de woonkamer te stoken. Veel peelwerkers verloren hun baan en vonden werk in de kolenmijnen. Sjefke van Goch bracht hen dagelijks met meerdere bussen naar hun werk.
Door de gaswinning in Groningen stapten ook veel huishoudens in Deurne over op aardgas en sloten de kolenmijnen geleidelijk hun deuren. Inmiddels verandert de energievoorziening opnieuw. We gebruiken steeds vaker elektriciteit in plaats van gas en op veel daken liggen zonnepanelen.
Ook schoon drinkwater uit de kraan was niet overal vanzelfsprekend. In het buitengebied haalden veel mensen hun drinkwater lange tijd uit een eigen put. In Helenaveen waren inwoners vroeger zelfs aangewezen op water uit het kanaal.
Ook het landschap veranderde
Niet alleen de dorpen veranderden. Ook het landschap rondom Deurne zag er 100 jaar geleden anders uit.
Tussen 1940 en 1990 werd het landbouwgebied opnieuw ingericht door 5 ruilverkavelingensprojecten. Moderne landbouwmachines en nieuwe manieren van werken vroegen om grotere stukken landbouwgrond. Daardoor verdwenen veel eeuwenoude zandpaden. Ook kronkelende beken werden rechtgetrokken en veranderden op sommige plekken in rechte sloten.
Tegenwoordig is er juist weer meer aandacht voor het oorspronkelijke landschap. Bij de herinrichting van de Astense Aa en de Kaweise Loop zijn bijvoorbeeld delen van het oude beeklandschap hersteld.
Van landbouwschool tot voortgezet onderwijs
Toen Vlierden in 1926 bij Deurne werd gevoegd, waren er in Deurne en de kerkdorpen alleen basisscholen. De eerste Deurnese school voor vervolgonderwijs was de landbouwschool. Deze opende op 1 januari 1927. Dat juist een landbouwschool de eerste was, zegt veel over Deurne in die tijd: landbouw speelde een belangrijke rol. Tegenwoordig worden binnen de gemeentegrenzen alle vormen van voortgezet onderwijs aangeboden.
Ook in de klas veranderde veel. Eeuwenlang zaten jongens en meisjes samen op school. Met de komst van zusters en fraters in de negentiende eeuw werden leerlingen vaker gescheiden op basis van geslacht en geloof. Vanaf de jaren zestig veranderde dat weer snel.
Van krant en radio naar internet
Ook de manier waarop inwoners nieuws kregen, veranderde enorm. Tot het Nieuwsblad van Deurne in 1922 verscheen, haalden inwoners van Deurne en Vlierden hun nieuws vooral uit de regionale krant De Zuidwillemsvaart. Van deze krant was Hendrik Ouwerling jarenlang de hoofdredacteur. Ook haalden de Deurnese inwoner hun nieuws uit enkele landelijke katholieke nieuwsbladen. Een krantenabonnement was duur en daardoor vooral weggelegd voor mensen die genoeg geld hadden.
Het Nieuwsblad van Deurne werkte ook met abonnementen, maar bereikte een veel groter deel van de bevolking. Voor de agrarische bevolking was er het Weekblad van de Boerenbond Deurne. Dit blad gebruikte het bekende motto van pastoor Roes: ‘Bidt, werkt, leest, rekent en houdt boek’. Later namen ook het Land- en Tuinbouwblad en het Weekblad voor Deurne dit motto over.
In 1933 kreeg Deurne met Radiocentrale Deurne een lokale draadomroep. Via een kabel konden inwoners thuis naar de radio luisteren. Toen steeds meer gezinnen zelf een radio kregen, verdween deze voorziening langzaam. Daarna kwamen de televisie en later het internet. Nieuws uit de hele wereld kwam zo steeds sneller de huiskamer binnen. Tegenwoordig speelt ook DMG een belangrijke rol in het lokale en regionale nieuws.
Van trein en tram naar snelweg
Vanaf 1 oktober 1866 maakte de spoorlijn door Deurne deel uit van de verbinding tussen Maastricht, Venlo, Eindhoven, Breda en Rotterdam. Deze spoorlijn was van groot belang voor de economische ontwikkeling van Deurne. Het Deurnese turfstrooisel werd via deze lijn naar Rotterdam vervoerd en vervolgens naar steden als Londen verscheept, waar het gebruikt werd als strooisel in de paardenstallen.
De trein maakte het ook makkelijker om buiten Deurne te werken. Boerenzonen uit grote gezinnen hadden niet altijd een toekomst in de landbouw. Zij konden werk vinden in fabrieken in Helmond en Eindhoven en reisden daarvoor heen en weer.
In 1921 kreeg Deurne ook een tramverbinding met Roermond, maar uiteindelijk werd de lijn geen succes. Al 10 jaar later verdween de tram weer. De Limburgsche Tramweg Maatschappij (LTM) verzorgde de verbinding. De tram werd daarom ook wel ‘Leeg Tot Meijel’ genoemd.
Later zorgden de aanleg van de A67 en de N270 ervoor dat Deurne over de weg veel beter bereikbaar werd.
Steeds meer ruimte voor recreatie
Wie nu in Deurne op pad gaat, kan kiezen uit allerlei plekken om te wandelen, fietsen en ontspannen. Denk aan het Boerenhuis op Bruggen, het Toon Kortoomspark, het Dinghuis met de kasteelruïne en Natuurpoort De Peel. Deze recreatieve plekken zijn allemaal in de 21e eeuw ontstaan.
Toch kwamen bezoekers al veel eerder naar Deurne. Al in augustus 1910 kampeerden studenten van het gymnasium van de fraters van Tilburg enige tijd op de Hees in Vlierden. In 1958 kwamen daar de eerste vakantiewoningen op bungalowpark De Bikkels. Rond die tijd werd ook VVV-Deurne opgericht, de voorganger van Toeristisch Deurne.
In 1975 waren er plannen voor een groot vakantiepark op Bruggen, het zogenoemde Shell-recreatieproject. Dat park kwam er uiteindelijk niet. Wel kozen verschillende boerenbedrijven later geheel of gedeeltelijk voor recreatie en toerisme, zoals hoeve Willem III in Helenaveen en Het Spekrijt in Walsberg.
Deurne blijft veranderen
In de afgelopen 100 jaar is er veel veranderd in Deurne. Van wonen en werken tot onderwijs, vervoer en vrije tijd: het dagelijks leven ziet er heel anders uit dan vroeger. En één ding is zeker: ook de komende 100 jaar zal Deurne blijven veranderen.
Volgende maand belichten we een laatste onderwerp uit onze rijke geschiedenis.